Objawy autyzmu

Należy pamiętać, że pojedynczy objaw występujący u dziecka nie jest równoznaczny z występowaniem autyzmu, lecz występowanie kilku z nich jest już wskazaniem do bardziej wnikliwej obserwacji dziecka.

Deficyty i dysfunkcje w porozumiewaniu się - zarówno werbalnym, jak i niewerbalnym:

  • opóźnienie lub zupełny brak w rozwoju mowy, który nie jest kompensowany za pomocą gestów lub mimiki jako alternatywnego sposobu porozumiewania się;
  • brak reakcji na własne imię, niewykonywanie poleceń, niewskazywanie przedmiotów na polecenie (wydaje się, że dziecko jest głuche);
  • niewskazywanie obrazków w książeczkach, dziecko nie lubi gdy ktoś mu czyta, zamyka książeczkę lub usta czytającego;
  • branie ręki dorosłego by coś nią pokazać - dziecko nie posługuje się własnym palcem.

Nieprawidłowości w rozwoju społecznym, zwłaszcza w zdolności do uczestniczenia w naprzemiennych interakcjach społecznych:

  • ignorowanie ludzi (ludzie służą za narzędzia)....bierze rękę mamy by coś mu podała, wchodzi po mamie by coś zdobyć, nie traktuje jej jak osoby z którą można wejść w interakcje;
  • nieinteresowanie się innymi dziećmi, samotne zabawy, preferowanie samotności;
  • niewyciąganie rąk do ludzi;
  • nieuśmiechanie się w sytuacjach społecznych;
  • dziecko z autyzmem nie lubi bawić się w chowanego lub w "A ku-ku";
  • brak kontaktu wzrokowego bądź kontakt krótki, wymuszony;
  • brak naśladowania (nie naśladuje ruchów ciała, odgłosów);
  • bierność (siedzi spokojnie, nie domaga się uwagi, jest grzeczne);
  • nieposzukiwanie kontaktu z innymi osobami w celu dzielenia emocji (dziecko z autyzmem nie pokazuje, że coś go interesuje, że podoba mu się zabawka). Normalnie przychodzi i pokazuje, ze coś znalazł, dostał lub chce by mama mu coś dała. Dziecko powinno wskazywać palcem na przedmiot, którym jest zainteresowane lub o który prosi;
  • nieposzukiwanie pocieszenia i nieoferowanie go innym - brak empatii (gdy dziecko się uderzy lub przestraszy nie przychodzi by się pożalić);
  • małe zainteresowanie kontaktem fizycznym z innymi osobami (dziecko nie lubi się przytulać, wygina się i sztywnieje gdy jest brane na ręce);
  • brak zabaw "na niby" ( już 18 miesięczne dziecko powinno kłaść misie/lale spać, dać jej jeść, pić z kubeczka, udawać, że rozmawia przez telefon).

Obecność sztywnych wzorców zachowania, aktywności i zainteresowań:

  • niewłaściwy sposób wykorzystywania przedmiotów/ nietypowa zabawa niezgodna z przeznaczeniem zabawki (np. bawi się samochodzikiem wpatrując się w jego koła lub odwraca samochód i rusza kołami - może to trwać bardzo długo-kilka godzin)lub bierze zabawki do buzi, manipuluje nimi bezmyślnie lub rzuca nimi o ziemię;
  • przybieranie nietypowych póz;
  • silna potrzeba identyczności w otoczeniu (zawsze wybiera tą samą drogę, wszystko musi stać w określonym miejscu i nie można tego przestawić, nie lubi zmian w rozkładzie dnia);
  • noszenie talizmanów (przedmioty bez których nie wyobraża sobie życia - może to być kawałek rurki, kamyczek, piórko...obojętnie co).

Zaburzenia związane z przetwarzaniem bodźców sensorycznych:

  • niezwykłe zainteresowania wzrokowe (dziecko lubi oglądać tv z bliska, wpatruje się w słońce, żarówki lub lustra, wertuje książeczki nie oglądając obrazków, mruży oczy, wpatruje się w pyłki, cienie, światło padające na ziemię, macha rączkami przed oczami, kiwa się, kręci w kółko, wpatruje w jeden punkt, "zamyśla się", patrzy "przez" osobę);
  • nietypowe reakcje na dźwięki (boi się odkurzacza,suszarki do włosów, wiertarki czy innych urządzeń,zatyka i odkrywa uszy, lubi zabawki dźwiękowe i bawi się nimi cały czas, rzuca przedmiotami, reaguje tylko na cichy głos lub piszczy);
  • brak reakcji na ból, zimno lub gorąco (nie płacze gdy się uderzy);
  • nietypowa reakcja na dotyk : nie lubi być głaskane, przytulane lub uwielbia się mocno przytulać, wciskać w ciasne przestrzenie, być ugniatane poduszkami. Nie lubi obcinać paznokci, smarowania twarzy kremem. Nie lubi nosić ubrań - rozbiera się, chodzi na palcach lub pociera dłońmi lub stopami o różne powierzchnie ( szorstka ściana, wykładzina). Zachowania autoagresywne (dziecko może się gryźć, szczypać, wyrywać włosy, wkładać palce do oczu...);
  • nietypowa reakcja na zapachy, nadwrażliwość smakowa (wybiera tylko niektóre potrawy, nie lubi kuchni lub uwielbia w niej przebywać, wącha rzeczy które mają zapach, zjada rzeczy niejadalne, często trzyma coś w buzi lub obwąchuje, gryzie ubrania.

Należy pamiętać, że pojedynczy objaw występujący u dziecka nie jest równoznaczny z występowaniem autyzmu, lecz występowanie kilku z nich jest już wskazaniem do bardziej wnikliwej obserwacji dziecka.